Pięć skandh (pol. pięć skupisk, skt. pañcaskandha) to buddyjska analiza tego, z czego składa się doświadczenie istoty czującej – i z czym błędnie utożsamiamy się jako „ja”. Obejmują one:

1. Forma (rūpa) – ciało fizyczne i świat zjawisk postrzegany poprzez zmysły.
2. Odczucia (vedanā) – doznania przyjemne, nieprzyjemne lub neutralne, powstające w kontakcie ze zjawiskami.
3. Rozpoznanie/percepcja (saṃjñā) – proces rozpoznawania i nazywania obiektów doświadczenia.
4. Stany mentalne (saṃskāra) – wolicjonalne impulsy, nawyki, emocje i intencje kształtujące działanie.
5. Świadomość (vijñāna) – podstawowa świadomość rozróżniająca, towarzysząca każdemu doświadczeniu.

To, co nazywamy „ja”, jest w rzeczywistości zbiorem nietrwałych, współzależnych procesów – a nie trwałą, niezmienną esencją. Zrozumienie tego leży u podstaw buddyjskiej nauki o anatta (braku trwałego „ja”) i stanowi kluczowy punkt wyjścia do praktyki wglądu (tyb. lhagtong).